DÜNYANIN EN ÇOK OKUYAN ÜLKESİ: TÜRKİYE

Paylaşın:

  DÜNYANIN EN ÇOK OKUYAN ÜLKESİ: TÜRKİYE

Zannediyorum başlık sizlere biraz iddialı gelecek. Fakat bu yazıda rakamlarla ve gerekçeleriyle birlikte başlığın ne kadar doğru olduğunu anlatmaya çalışacağım.

Dünya’da kitap okuma oranları bir ülkede yıllık basılan toplam kitap sayısının o ülkede ki nüfusa bölünmesi ile bulunuyor ve bu sayı yıllık saat veya hafta sayısı dikkate alınarak hesaplanıyor. Bu hesaplamalar sonrasında ise bir ülkenin yıllık kitap okuma oranı şudur deniliyor ve ülkeler arasında bir sıralama yapılıyor.

Bu hesaplama sistemi gelişmiş ülkeler için bir ölçüt olsa da gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkeler için sağlıklı bir sonuç vermez. Çünkü gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkeler de bir kitabı birden fazla kişi okur. Gelişmiş ülkelerde ise durum diğer ülkelere göre aynı değildir. Gelişmiş ülkelerde maddi imkanların fazla olması dolayısıyla hemen hemen her kitabı bir kişi okur ve kütüphanesine kaldırır. Ayrıca gelişmiş ülkelerde basılı yayın teknolojisi fazla olduğu için kitapların basılıp okuyucuya ulaştırılma kolaylığı da basılan kitap sayısını olumlu etkilemektedir. Gelişmemiş ülkelerde gerek kitap basım süreci gerekse kitap dağıtım ve tanıtım süreçleri yetersiz olduğu için basılan kitaplar sayısal olarak düşük durumdadır.

Hesaplamanın çok da doğruyu yansıtmamasının nedenlerinden bir tanesi ise korsan kitap basımı ve dağıtımı meselesidir. Elbette korsan kitap basmak son derece yanlış ve olumsuz bir şeydir. Fakat bir dünya gerçeği olarak tüm dünya ülkelerinde korsan kitap basımı mevcuttur. Bu kayıt dışı basım ve dağıtım ağı da elimizdeki rakamlara çok da güvenemeyeceğimizin bir kanıtıdır.

Diğer yandan kayıt dışı kitap basımı gelişmemiş ülkelerde daha fazla olduğu gerçeğini dikkate alırsak bu ülkelerde ki kitap okuma oranlarının zannedildiği kadar düşük ve olumsuz olmadığı gerçeği karşımıza çıkacaktır.

Türkiye gelişmekte olan ülkeler statüsünde ki yerini yıllardır korumaktadır. Yukarı da bahsettiğimiz kayıt dışı kitap basılmasına da ülke olarak sık sık rastlamaktayız. Bu demek oluyor ki Türkiye’nin yıllık kitap okuma oranı ( kitap/saat) yıllık basılan kitap sayılarının, nüfusa bölümü ile hesaplanması yanlış sonuç verecektir. Bir diğer husus ise ülkemizde bir kitap yalnızca basıldığı yıl içerisinde değil– kağıt kalitesine göre değişmekle birlikte-  yıllarca okuyucu ile buluşmaktadır.  

21.yüzyılın getirdiği ve elbette kitap okumayı da etkileyen bir gerçeklik var; dijital kitaplar ve dijital kütüphaneler. Bilgisayar teknolojisi hayatımızın her alanını etkilediği gibi bu noktada da bizlere yeni gelişmeler sunmaktadır. Bu gelişmelerin beraberinde sanal ortamda okunulan kitapların sayısının da tam olarak bilinemeyeceği de bir gerçektir. Örneğin Amerika da 7.500 kişiye 1 kütüphane düşerken Türkiye de  50.000 kişiye 1 kütüphane düşmektedir.

Telif Hakları Genel Müdürlüğünün bandrol ve tescil istatistiklerine göre, süreli olmayan yayın (kitap) bandrolü satışı 2017’de 407 milyon 739 bin 8 iken, 2018’de 410 milyon 641 bin 305’e yükseldi. Bu verilerde de görüldüğü gibi ülkemizde basılı yayın sayısı artış göstermektedir.

* The World Culture Score Index conducted (Dünya Kültür Puanı), dünyadaki insanların haftalık okumaya ne kadar zaman harcadığını ölçümlemek için küresel bir çalışma yürütmüştür. Bu çalışmanın sonuçların nasıl bir materyal kullanıldığı belirtilmemiştir. İnternet haberlerinden, sosyal medya yazılarına, dergilerden e-postalara kadar her şey olabilmektedir. Ayrıca, araştırma, ankete katılan insanlarla (yaş, eğitim seviyesi veya cinsiyet gibi) veya kaç kişinin ankete tabi tutulduğuna ilişkin belirli bilgileri raporlamamaktadır.

Yukarı da gördüğünüz gibi aslında kitap okuma oranlarının hesaplaması yapılırken kullanılan veriler çok da sağlıklı ve gerçekçi değildir. Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta ise; ne kadar okunduğunun önemli olduğu kadar nelerin okunduğu gerçeğinin de göz ardı edilmemesidir.

Aslında bu yazının sizlere anlatmak istediği şey; sizlerin okuma oranınızı sadece sizler belirler ve gerçek rakamlarıyla sadece sizler bilebilirsiniz. Yani güvenilirliği her zaman sorgulamaya ve gerçeği hiçbir zaman yansıtmayan araştırma sonuçları sizleri olumsuz düşünmeye ve karamsar olmaya itmesin çünkü bir ülkenin gerçek okuma oranı o ülkenin yetiştirdiği genç beyinler, ürettiği teknolojiler ve yaptığı bilimsel gelişmeler ile ölçülebilir.

*ALINTI:  https://urgan.org/dunyada-kitap-okuma-oranlari/

Şahin ALTINTAŞ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir